Çevresel Etki Değerlendirmesi, İzin ve Denetim Genel Müdürlüğü
Çevresel Etki Değerlendirmesi, İzin ve Denetim
Genel Müdürlüğü
Sık Sorulan Sorular
5- Bildirim yapılırken yıllık toplam miktar üzerinden mi bildirim yapılacak?
Hayır. Bildirim yapılırken tehlikeli maddenin herhangi bir zamanda bulundurulduğu en yüksek miktar esas alınacaktır.
1- Kimler sisteme giriş yapmalı?
Büyük Endüstriyel Kazaların Önlenmesi ve Etkilerinin Azaltılması Hakkında Yönetmeliğin Ek-1 Bölüm 1 ve Bölüm 2’sinde yer alan tehlikeli maddeleri bulunduran kuruluşlar, Yönetmeliğin Ek-1 Notlar kısmının 4. maddesinde tanımlanan toplama kuralını uyguladıktan sonra kapsamlarını belirleyecektir. Dolayısıyla, öncelikle toplama kuralı ile kuruluşun kapsamı belirlenecek, sonrasında alt ya da üst seviyeli kuruluş olunduğu takdirde BEKRA Bildirim Sistemine beyanda bulunulacaktır. (İşletmecinin yükümlülüğünde olan doğru beyan ve toplama kuralının işletilmesine ilişkin gerekli belgeler ve hesaplamalar, talep edilmesi halinde Bakanlığa veya yetkili denetim birimine ibraz edilmek zorundadır.) Bkz.Soru 2
2- Kapsam dışı olan tesisimiz için BEKRA Bildirim Sistemine tekrar beyanda bulunup bildirimimizi güncellememiz gerekir mi?
İlk defa bildirim yapacaklar için kapsam dışı kuruluşların bildirimde bulunma yükümlülüğü yoktur. Ancak, Seveso Bildirim Sistemi ve BEKRA Bildirim Sisteminde daha önce kaydı olan tesisler için kapsam dışı da olsa BEKRA Bildirim Sistemine beyanda bulunulması faydalı olacaktır. İşletmecinin yükümlülüğünde olan doğru beyan ve toplama kuralının işletilmesine ilişkin gerekli belgeler ve hesaplamalar, talep edilmesi halinde Bakanlığa veya yetkili denetim birimine ibraz edilmek zorundadır.
10- Kuruluşumda hidroklorik asit kullanıyorum, ancak adlandırılmış listede hidrojen klorür ifadesi var, nasıl bildirim yapacağım?
Hidroklorik Asit diğer adı ile Hidrojen klorür’ün sıvılaştırılmış gaz formu Büyük Endüstriyel Kazaların Önlenmesi ve Etkilerinin Azaltılması Hakkında Yönetmeliğin Ek-1 Bölüm-2 “Adlandırılmış Tehlikeli Maddeler” Listesinde yer almaktadır (Satır 16). Sisteme bildirimi yapılacaktır. Hidrojen klorürün sıvı çözeltileri ise çözeltinin sınıflandırma bilgilerine bağlı olarak Yönetmeliğin Ek-1 Bölüm-1 “Adlandırılmamış Tehlikeli Maddeler” Bölümünden ilgili zararlılık sınıfına göre sisteme eklenebilir.
11- Formaldehit %90 lık değil yine de bildirecek miyim?
Büyük Endüstriyel Kazaların Önlenmesi ve Etkilerinin Azaltılması Hakkında Yönetmeliğin Ek-1 Bölüm-2 Adlandırılmış Madde Listesinde %90'lık konsantrasyona eşit ve üzerindeki formaldehit yer almaktadır. Bununla birlikte, Yönetmelik Ek-1’inin notlar kısmının 2. maddesinde “Karışımlar; yüzde (%) kompozisyonu veya diğer bir açıklamanın verilmemiş olması halinde ve SEA Yönetmeliği kapsamında belirtilen özelliklerine göre belirlenmiş konsantrasyon limitleri arasında kalmaları şartıyla saf madde gibi değerlendirilir.” hükmü bulunmaktadır. Dolayısıyla, kuruluşunuzda belirtmiş olduğunuz formaldehit %90'lık konsantrasyon halinde bulunmuyor ise kendine özgü sınıflandırma bilgilerini kullanarak BEKRA Bildirim Sistemine beyanınızı tamamlayacaksınız. Yüzde bilgisi yer almıyor ise saf formaldehit olarak bildirimde bulunacaksınız.
12- Yönetmeliğin EK-1 Notlar Kısmı 3. Maddesinde belirtilen %2 kuralı nasıl uygulanır?
Bir kuruluşta ilgili niteleyici miktarın %2’sine eşit ya da daha az miktarda bulunan tehlikeli maddeler, kuruluştaki konumları kuruluşun başka bir yerindeki büyük bir kazayı tetiklemeyecek şekilde ise mevcut toplam miktarı hesaplarken ihmal edilebilir. Fakat bu durum Güvenlik Raporunda belirtilmeli ve ihmal edilen tehlikeli maddelerin herhangi bir kazayı tetiklemeyeceği hususu gerekçeleri ile anlatılmalıdır.
3- Bildirimimi hangi sıklıkta güncellemeliyim?
Bildirim için bir güncelleme periyodu bulunmamaktadır. Beyan edilmiş olan tehlikeli maddelerin miktarında, fiziki şeklinde ve/veya uygulanan proseslerde kuruluşun seviyesini etkileyecek bir değişiklik olması ya da maddelerin niteliğinde (türü vs.) bir değişiklik olması, BEKRA üzerinde beyan edilen kuruluş bilgilerinde bir değişiklik olması, kuruluşun faaliyetine son verilmesi, devredilmesi ya da Yönetmelik kapsamı dışına çıkması durumlarında 30 gün içerisinde bildirim güncellenmelidir.
6- Limanda depolama faaliyeti yapmaktayız. Bildirim yapma zorunluluğumuz var mı?
Yönetmelik ile geçici ara depolama tanımı yapılmış olup, Yönetmelik kapsamındaki tehlikeli maddeleri kuruluş sınırları dışında karayolu, demiryolu, kıta içi suyolu, deniz veya hava yoluyla taşınmasına ve bu transfer zinciri üzerindeki geçici ara depolama faaliyetleri ile liman, iskele ve demiryolu yükleme boşaltma istasyonlarında yapılan tehlikeli maddenin bir taşıma aracından başka bir taşıma aracına aktarılması sırasındaki yükleme, boşaltma ve nakliye işlemlerine Yönetmelik hükümleri uygulanmamaktadır. Burada geçici ara depolama ile nihai varış noktası belli olan, transfer zincirindeki tehlikeli maddenin, dış ortamla temas etmeyecek şekilde orijinal ambalajı bozulmadan, depolama şartlarına uygun koşullarda geçici olarak depolanması belirtilmektedir. Bir örnekle açıklayacak olursak Yönetmelik kapsamında yer alan sıvı bir maddeyi depolama alanında bulunan bir tanka boşaltma işlemi yapıyorsanız bu maddenin bildirimini yapmak zorundasınız. Ancak transfer zinciri üzerindeki limanda bekletilen, ambalajı, kutusu açılmamış/bozulmamış tehlikeli maddelerin bildiriminin yapılması zorunluluğu yoktur.
7- Tehlikeli atıkların bildirimi yapılacak mı?
Hayır. Tehlikeli atıkların bu Yönetmelik kapsamında tehlikeli madde olarak değerlendirilmesi için, maden atığı ve aynı zamanda tehlikeli madde tanımına uyması gerekmektedir. Yönetmeliğin 3. Maddesinin 2. Fıkrasının b alt bendi ile Ek-1 Notlar 5. maddesinde yer alan hükümler birlikte değerlendirildiğinde tehlikeli atıkların bildiriminin sadece maden atıkları için yapılması gerekmektedir. Yönetmeliğe göre sadece maden işleme faaliyetlerinde tehlikeli maddelerin bulunduğu atık havuz ve barajlarına Yönetmelik hükümleri uygulanır. Bu durumda sadece maden atık havuzu ve barajları için bildirim yapılacaktır. Bunun dışında kalan tüm atıklar maden atıkları olmadığı için kapsam dışında tutulmuştur.
8- Askeri amaçlı faaliyet gösteren kuruluşlar bildirimde bulunacak mı?
Askeri kuruluş, tesis ve depolar Yönetmelik hükümleri kapsamı dışındadır. Bildirimde bulunmayacaktır. Bu kuruluşlar; a) Askerî işyerleri: Millî Savunma Bakanlığı, Genelkurmay Başkanlığı, İçişleri Bakanlığı tarafından doğrudan doğruya işletilen askerî işyerlerini, b) Diğer askerî işyerleri: İkili veya çok taraflı uluslararası anlaşmalar ile Türkiye’de kurulan askerî işyerlerini, c) Yurt güvenliği için gerekli maddeler (harp araç ve gereçleri ile silah, mühimmat ve bunlara ait yedek parçalar ve patlayıcı maddeler) üretilen iş yerlerini ifade eder.
9- Güvenlik raporu, dâhili acil durum planları gibi dokümanları BEKRA Bildirim Sistemine yükleyecek miyim?
Yönetmelik hükümlerine göre bu belgeler sisteme yüklenmeyecektir.
13- Yeni Yönetmeliğe göre; kurumların sorumlulukları nelerdir?
Çevre ve Şehircilik Bakanlığı * BEKRA Bildirim Sistemi ile yapılan beyanların kayıt altına almak * Beyanların ve dâhili acil durum planlarının incelenmesine ilişkin denetim yapmak * Kaza denetimi yapmak * Yönetmeliğin 21. maddesinde yer alan konularla ilgili yaşanacak tereddütleri gidermek ----- Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı * Büyük kaza senaryo dokümanının incelenmesine ilişkin denetim yapmak * Büyük kaza önleme politikası belgesinin incelenmesine ilişkin denetim yapmak * Güvenlik raporunun incelenmesine ilişkin denetim yapmak, * Teftiş ve kaza denetimi yapmak * Yönetmeliğin 21. maddesinde yer alan konularla ilgili yaşanacak tereddütleri gidermek AFAD (İl Afet ve Acil Durum Müdürlükleri) * İl Afet Müdahale Planını uygulamak
16- Ayrıntılı bilgi almak için ya da sisteme ilişkin bir sorunum olduğunda ne yapmalıyım?
Mevzuat ve sistem ile ilgili sorularınız için bu doküman yardımcı olmadıysa bekradestek@csb.gov.tr adresine e-posta iletebilirsiniz.
4- Firmamız daha önce Seveso/BEKRA bildirimini yapmıştı. Yeni Yönetmelik ile tekrar bildirimleri güncellememiz gerekli mi?
18/07/2017 tarihli ve 30127 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Büyük Endüstriyel Kazaların Önlenmesi ve Etkilerinin Azaltılması Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik kapsamında, Yönetmeliğin ekleri güncellenmiş olup bu Yönetmeliğin geçici 3. Maddesi uyarınca bildirimlerin 18/7/2018 tarihine kadar güncellenmesi gerekmekteydi. Bu tarihe kadar bildirimlerini güncellemeyen ve ilk defa bildirim yapacak kuruluşlar için 2 Mart 2019 tarihli ve 30702 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan yeni Yönetmelik ile bildirim yapılması gerekliliği 1/7/2019’a kadar ötelenmiştir.
14- Yeni Yönetmeliğe göre BEKRA kuruluşlarının sorumlulukları nelerdir?
*Alt seviyeli kuruluşlar: - Bildirim yapma/güncelleme - Güvenlik yönetim sistemini kurma - Büyük kaza senaryo dokümanı hazırlama/güncelleme - Büyük kaza önleme politikası belgesi hazırlama/güncelleme - Tehlikeli maddeye müdahale kartı hazırlama - Büyük kaza sonrası yetkili otoritelere bilgi verme - Kamunun bilgilendirilmesini sağlama // *Üst seviyeli kuruluşlar: - Bildirim yapma/güncelleme - Güvenlik yönetim sistemini kurma - Büyük kaza senaryo dokümanı hazırlama/güncelleme - Güvenlik raporu hazırlama/güncelleme - Dâhili acil durum planı hazırlama/güncelleme - Tehlikeli maddeye müdahale kartı hazırlama - Büyük kaza sonrası yetkili otoritelere bilgi verme - Kamunun bilgilendirilmesini sağlama
15- Proses Kaybı sonucu oluşan tehlikeli maddelerin bildirimi yapılacak mıdır?
Evet, mevcut durumda kuruluşta bulunmasa dahi, herhangi bir proses kaybı sonucu açığa çıkması muhtemel tehlikeli maddelerin bildirimi yapılacaktır. Örneğin kuruluşta bulunan NaCN, proses kaybına bağlı olarak HCN’e dönüşebilir. Bu durumda ortaya çıkabilecek HCN’in de BEKRA Bildirimine dahil edilmesi ve büyük kaza senaryosu olarak değerlendirilmesi gerekmektedir.
17- Kuruluşumda bulunan tehlikeli madde; P5b veya P5c olarak sınıflandırılabilmektedir. Maddenin P5a kapsamında mı yoksa P5c kapsamında mı sınıflandırmam gerektiğine nasıl karar verebilirim? Yönetmelik Ek 1 Bölüm1’de bulunan “Yüksek sıcaklık veya yüksek basınç gibi, büyük kaza tehlikesi oluşturabilecek özel proses koşullarındaki alevlenir sıvılar kategori 2 veya 3” ifadesinde yer alan “özel proses koşulları” nelerdir? Bu zararlılık sınıfı kapsamında değerlendirmeyi nasıl yapmalıyım?
“İlgili Yönetmelikte yer alan P5b alevlenir Sıvılar; "Yüksek basınç veya yüksek sıcaklık gibi, büyük kaza tehlikesi oluşturabilecek özel proses koşullarındaki alevlenir sıvılar Kategori 2 veya 3" şeklinde tanımlanmıştır. Buradaki özel proses koşulları, büyük kaza tehlikesi oluşturabilecek yüksek basınç veya yüksek sıcaklık gibi koşullardır. Yüksek basınç ve sıcaklıktan anlaşılması gereken ise kaza tehlikesini artıracağı değerlendirilen ortam basıncı ve sıcaklığından daha büyük değerlerdir. Sonuç olarak kuruluşta bulundurulan (proseste kullanılan veya depolanan) herhangi bir alevlenir sıvının, kullanım veya depolama koşullarına bağlı olarak (sıcaklık veya basınç gibi) bir kısmı P5a, bir kısmı P5b, bir kısmı ise P5c olarak beyan edilebilecektir. Örneğin, alevlenir sıvılar Kategori 2 olarak sınıflandırılan asetonun yarısının büyük kaza tehlikesi oluşturabilecek özel proses koşullarında kullanıldığı, diğer yarısının ise çevre şartlarında depolandığı düşünülürse, asetonun yarısı P5b, diğer yarısı ise P5c olarak beyan edilecektir.”